Τίτλοι Ειδήσεων

 

Culture Jamming PDF Εκτύπωση E-mail
Τετάρτη, 03 Οκτώβριος 2012 09:14

alt alt ΑπόΚώστας Μπαρακίτης

Το Culture Jamming είναι μια μορφή διαμαρτυρίας που χρησιμοποιείται από οργανώσεις που εναντιώνονται στον καταναλωτισμό και την εισβολή της διαφήμισης στην καθημερινότητα ενώ παράλληλα προσπαθούν να βάλουν στο στόχαστρο ηθικά επιλήψιμες πρακτικές πολυεθνικών εταιριών. Ο κύριος τρόπος έκφρασης είναι η διαστρέβλωση των λογοτύπων ή των διαφημιστικών καταχωρήσεων μεγάλων επιχειρήσεων ώστε να γίνεται σαφές ποιο είναι το μήνυμα κάθε ενέργειας. Λιγότερο επιθετικές μορφές δράσεων αφορούν την συμμετοχή καλλιτεχνών και ακτιβιστών στη δημιουργία πρωτότυπων έργων που δεν έχουν σκοπό την άμεση αντιπαράθεση με συγκεκριμένες επιχειρήσεις αλλά τη γενικότερη ενημέρωση του κοινού.

Οι ρίζες του φαινομένου πάνε αρκετά χρόνια πίσω. Ο όρος προέκυψε από το μουσικό άλμπουμ JamCom ’84 που κυκλοφόρησε το 1984 από το συγκρότημα Negativland. Τις δεκαετίες του ‘70 και του ’80 μια ομάδα πολιτών στην Αυστραλία υπό την ονομασία BUGA UP παραποιούσε διαφημιστικές πινακίδες με διαφημίσεις τσιγάρων το οποίο οδήγησε αργότερα την κυβέρνηση στην επιβολή νόμου καθολικής απαγόρευσης διαφημίσεων προϊόντων καπνού. Η πρώτη εμφάνιση του όρου στα mainstream μέσα έγινε το 1990 σε άρθρο στους New York Times. Αρκετές από τις ιδέες πίσω από το culture jamming έχουν δεχθεί επιρροές από διάφορα κινήματα τέχνης όπως το Dada τα μέλη του οποίου χρησιμοποιούσαν την τέχνη ως μια μορφή πολιτικής έκφρασης αλλά και τους Situationists, μια ομάδα καλλιτεχνών της αβαντ-γκαρντ σκηνής που έδρασε τις δεκαετίες του 50 και του 60.

Από τα ΜΜΕ, την πρωτοκαθεδρία σε άρθρα σχετικά με το cultural jamming έχει το καναδέζικο περιοδικό Adbusters του οποίου η φιλοσοφία είναι ενάντια στον καταναλωτισμό προωθώντας ενέργειες κοινωνικού ακτιβισμού. Το Adbusters είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που στηρίζεται μόνο στις συνδρομές και τις δωρεές ιδιωτών καθώς το περιοδικό δεν φιλοξενεί διαφημίσεις.

Μια από τις πιο δημοφιλείς ενέργειες ήταν η πρωτοβουλία μιας ομάδας με την ονομασία BLO το 1993 ενάντια στην εταιρία Mattel που κατασκευάζει παιδικά παιχνίδια. Ο στόχος ήταν οι ομιλούσες κούκλες Barbie οι οποίες κρίθηκε πως περνούσαν καταναλωτικά μηνύματα σε παιδιά κάτι που θεωρείται ηθικά επιλήψιμο. Τα μέλη της οργάνωσης αγόρασαν πεντακόσιες κούκλες Barbie και G.I. Joe, αντάλλαξαν τα τσιπάκια ομιλίας με αποτέλεσμα οι κούκλες για τα κορίτσια να λένε στρατιωτικά παραγγέλματα και αυτές για τα αγόρια να λένε πως τους αρέσουν τα ψώνια ή οι βόλτες στην παραλία και μετά τις επέστρεψαν στα καταστήματα ως δωρεές. Η ενέργεια είχε τόσο μεγάλη επιτυχία που πλέον οι κούκλες θεωρούνται συλλεκτικά κομμάτια κι αρκετά παιδιά το βρήκαν τόσο διασκεδαστικό που δεν ήθελαν να τις επιστρέψουν ως προβληματικές.

Αν και δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό, η συνεχής έκθεση σε διαφημίσεις επηρεάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την κοινωνία θέτοντας αμφιβόλου ποιότητας πρότυπα. Το Culture Jamming επιχειρεί να ισορροπήσει κάπως τον επιθετικό προσδιορισμό της διαφήμισης δίνοντας μας τη δυνατότητα να λειτουργήσουμε πιο ομαλά χωρίς να γινόμαστε θύματα της υπερκατανάλωσης.

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.